Iran'ı Keşfe Çıkarken

İran; köklü tarihi, kendine has kültürü ve eşsiz güzellikleri ile Orta Doğu’nun en çekici ülkelerinden biridir. Geçmişi ise MÖ 1000’li yıllarda yaşamış Pers uygarlığına dayanır. Mezopotamya’nın en gelişmiş uygarlıklarından biri olan Persler, günümüzde İran sınırları içinde kalan birçok önemli sanat ve mimari eser bırakmıştır. İran ayrıca Orta Doğu’daki stratejik konumu itibarıyla tarih boyunca birçok medeniyetin uğrak yeri olmuş, dolayısıyla da farklılıklardan beslenerek kültürel açıdan oldukça zengin bir çeşitlilik kazanmıştır.
Persepolis’in duvar kabartmaları ile binlerce yıl öncesinin görkemli imparatorluğuna gitmek, Alamut’ta Haşhaşiler, Yezd’de Zerdüştlük ile karşılaşmak, Meşhed’den Tahran’a, Kaşhan’dan İsfahan’a İpek Yolu’nun izini sürerken, Pers kültürünün yüzyıllar boyunca nesilden nesile aktarılarak süren şiir geleneği ile tanışıp, Şiraz’da Hafız’la, Nişabur’da Hayyam’la mest olmak.... Cennet bahçelerinde nefeslenmek, minyatürlerin, çinilerin canlı renklerine, sanatçıların ustalığına ve sabrına hayran kalmak ya da baş döndürücü Kapalıçarşı’larında kaybolmak .... Ve kim bilir daha nice benzersiz deneyim için İran keşfedilmeyi bekliyor...

KISA ÜLKE BİLGİSİ
     Dili:Farsça
     Başkenti:Tahran
     Bulunduğu Kıta:Asya
     Yerel Saat:Yerel Saat
     Para Birimi:İran Riyali (IRR)
     Priz Tipi:C, F, 230V
     Yıllık Ortalama Sıcaklık:8.5°C
     İklimi:Kurak, subtropikal
     Yüz Ölçümü:1,648,195 km2
     Bitki Örtüsü:Bozkır, orman
     Geçim Kaynakları:Petrol, köy tarımı
     Telefon Kodu:+98

Kapılarını turizme yakın geçmişte açmaya başlayan İran, uzun süre dış dünyaya kendini kapadığından yeterince tanınmasa da, binlerce yıllık geçmişi, bozulmamış zerafeti, zengin kültürü ile keşfedilmeyi bekliyor. Nelere dikkat etmeniz gerektiği hakkında bilgi sahibi olduğunuzda, şüphesiz bu ülkedeki geziniz unutulmaz bir deneyime dönüşecektir.

İran devleti sınırları içinde bulunan istisnasız herkes (yabancılar da dahil olmak üzere) kamusal alanda yürürlükte olan İslam hukukuna saygı göstermek durumundadır.

İran’ı ziyaret etmek için en uygun zaman bahar aylarıdır (Mart-Nisan-Mayıs veya Eylül-Ekim-Kasım). Hazar Denizi kıyıları yaz döneminde sıcak olur. Buna karşın ülkenin dağlık bölgeleri yazları serin olup seyahat için daha elverişlidir. Ramazan süresince ise hayat daha yavaş akar, dükkanlar daha erken kapanır, büyük otellerin lokantaları dışında gün içinde yemek yeme seçenekleri azalır. Müze ve ören yerleri ziyaretleri açısından ise, kalabalıklardan azade çok daha sakin bir ortam söz konusudur. Dolayısı ile seyahat tarihlerinizi, görmek istedikleriniz, seyahat amacınız ve rotanız doğrultusunda belirleyerek, daha konforlu bir deneyim yaşayabilirsiniz.

İran kapılarını ziyaretçilerine Bir yeni açan bir ülke olarak Turizm konusunda henüz yerine oturtmuş, işlerlik kazanmış bir sisteme sahip değildir. O nedenle misafirlerin son dakika uçak/otel/otobüs gibi servislerde değişiklik yapılmasını göz önünde bulundurmalarında yarar vardır.

İslami kurallar sosyal yaşamda kıyafet konusunda birtakım kısıtlamalar getirmektedir.
Erkekler bacaklarını ve kollarını örtecek biçimde giysiler giymelidirler. Yaz döneminde kısa kollu tişörtler bazı yerlerde hoş karşılansa da abartılmamalıdır.
Kadınlar ise, saçlarını, boyun ve göğüs dekoltelerini örtmek, vücut hatlarını ortaya çıkaran giysilerden kaçınmak durumundadırlar. Pantolon üzeri uzun kollu tunikler, vücuda oturmayan elbiseler tercih edebilirsiniz.
Dışarıdan bakıldığında katı gözükse de, İslam hukuku kadınlara bazı serbestilerin tanınması ile ilgili esnek yorumlara da açıktır. Nitekim İranlı kadınların, makyajlı yüzlerini çevreleyen baş örtülerini, saçlarının bir kısmı görünecek şekilde gevşekçe bağladıklarını görebilirsiniz. Renk konusunda da herhangi bir kısıtlama söz konusu değildir.
İlkbahar ve sonbaharda pamuk, keten gibi doğal kumaşlardan üretilmiş hafif giysilerin yanı sıra özellikle ülkenin iç kesimlerinde serin sabah ve akşam saatleri için sıcak tutan kıyafetler öngörmekte yarar vardır. Sıcak yaz döneminde ise, ince ama iç göstermeyen giysiler tercih edilmelidir.
İbadethane ziyaretlerinde ek olarak hanımların “çador”(Farsça çadır anlamına gelen, kullanımı antik dönemlere kadar giden İran’a has kadınların kullandığı önü açık yere kadar uzanan örtü) kullanması söz konusu olabilir. Bu durumda ‘Çador’lar ziyaretçilere ibadethane girişlerinde ziyaretleri süresince kullanılmak üzere ücretsiz olarak verilmektedir.

• Aynı aileden olmayan bir kadın ve erkek arasında her türlü fiziksel temas yasaklanmıştır; öpüşmek, el sıkışmak (özellikle de kamusal alanda) bunlardan en önemlileridir. Aynı şekilde evli çiftlerin de kamuya açık alanlarda el ele, göz göze yakın temas içinde olmaları, kucaklaşmak ya da öpüşmekten kaçınmaları gerekmektedir.
• Alkol içmek ve satın almak yasaktır.
• Devlet daireleri ve askeri binaların resimlerinin çekilmesi hiç hoş karşılanmamaktadır. Casuslukla suçlanmamak adına fotoğraf ya da video çekilen yerlerde dikkatli olmak gerekir.
• Üçüncü şahısların duyabileceği ya da tanıklık ettiği durumlarda İranlılara siyasi görüşlerini sormaktan, onları zor durumda bırakmamak adına kaçınılmalıdır.

İran'a vardığınızda hissedeceğiniz ilk şey, İranlılardan gelen sıcak karşılama. Turizm, İran'da hala nispeten gelişmemiş; bu da sizi yerli halkın gözünde merak uyandırıyor.Bizim varışta çok hoş geldiniz ve güvenli hissettim.Ardından, kalışımızda, kendimizi birkaç kez, kimsenin karşılığında bizden bir şey beklemeden bir şeyler teklif ettiğini gördük: antep fıstığı, tatlılar ... Çocuklar İngilizce konuşmaya çalıştı, bazıları da biraz almak istedi bizimle resimler.

Büyük oteller 1979'da Şah'ın düşüşünden sonra istendi.O zamandan beri, birkaç açıklık. Çok hoş büyüleyici otel, eski kervansarayları işgal eder: örneğin, Isfahan'daki Abassi Hotel. Ülkede büyük otel zincirleri kuruluyor.İran'da en iyi 4 * otelle çalışıyoruz (Otel 5 * müşterinin isteğine göre).

Kredi kartınızı İran ATM'lerinde kullanamazsınız. Dolayısıyla nakit almak gerekiyor. Tüccarlar isteksizce euro ve dolar kabul ediyor. Ancak 400'den fazla (halı, mücevher) alışveriş yapmak için tüccarların banka terminalleri var: daha sonra hesap İran'ın dışında bir banka tarafından çekiliyor

İran kapalı bir ekonomiye sahip olduğu için Türkiye ve diğer ülkelerde geçerli uluslararası kredi kartları İran ATM’lerinde ve alışverişlerde geçersizdir. Kredi kartları ancak yüksek meblağlı alışverişlerde (mücevherat, halı vb.) yurtdışındaki bankaların post makinalarını bulunduran ihracat lisansı olan mağazalarda geçerlidir. Dolayısı ile yanınızda nakit para bulundurmanızda yarar vardır. Dolar ya da Avro kabul eden yerler olduğu gibi paranızı İran riyaline de çevirebilirsiniz. Bunun için havaalanı ve şehir merkezlerindeki bankalar tercih edilebilir.

İran’da resmi para birimi Riyal olmasına rağmen, pazarda ya da dükkanlarda İranlıların fiyatları "Toman" cinsinden söylediğine tanık olursunuz. Toman Riyalin bir sıfır atılmış biçimidir. ( 1 Toman = 10 Riyal.) O nedenle alışverişler sırasında fiyatlara (Riyal/Toman) dikkat edilmelidir.

• Devrim Yıldönümü- 11 Şubat
• Petrolün millileştirilmesi- 19 Mart
• İran İslam Cumhuriyeti Günü- 31 Mart
• Hz. İmam Ali’nin doğumu (Her sene dini takvime göre belirlenir)
• İşçi Bayramı -1 Mayıs
• Hz. Muhammed’in Peygamber oluşu (Her sene dini takvime göre belirlenir)
• Ramazan Bayramı (Her sene dini takvime göre belirlenir)
• Kurban Bayramı (Her sene dini takvime göre belirlenir)
• Ghader-e Khom Bayramı -20 Eylül
• Tasooa -11 Ekim
• Aşure Günü -12 Ekim
• Arbain -20 Kasım
• Hz. Muhammed’in doğum günü (Her sene dini takvime göre belirlenir)

Ofset +2h30'dur.

Kışın ve yaz aylarında, Paris'te öğleden sonra saat 14: 30'da Tahran'da

İran 1,648,000 km2'yi ölçüyor: Fransa'nın üç katı, Suudi Arabistan'dan sonra Ortadoğu'nun ikinci büyük ülkesi.Çok dağlık bir ülkedir. Kuzeyde, Alborz dağları 5671 metredir ve eski bir yanardağ Demavenden oluşur. Batıda, Zagros menzili Van Gölü'nden başlar ve Basra Körfezi'ne iner. Bazı dağlar deniz seviyesinden 4000 metreyi aşmaktadır. Güneydoğu, Pakistan sınırını işaretleyen ve 4042 metrelik bir dağ kadar uzanan Makran dağ sıralarında, yanardağ Taftan Dağı ile doludur.Dantt-e-Kavi ve Dasht-e-Kavi adlı iki büyük çöl, Lut, ülkenin orta kesimini, 1000 metre yüksekliğindeki geniş bir platoyu kaplamaktadır.En uzun nehri Karoun yaklaşık 800 kilometre uzunluğundadır. Kaynağı Zagros Dağları'nda bulunur ve Dicle ve Fırat'ın da buluştuğu Shatt al Arab'a akar.Ülkenin kuzeyindeki Hazar Denizi kıyılarında, yılda birden fazla yağış alan ülke dışında, ülkenin geri kalanı iyi sulanmıyor.

İranlılar yaklaşık 82 milyon. Başkent Tahran'ın 8 milyondan fazla nüfusu var. Mashad'ın (2,7 milyon), İsfahan'ın (1,7 milyon) ve Tebriz'in (1,4 milyon) önünde ülkenin en büyük kentidir. 2015 yılında, nüfusun% 73.4'ü şehirlerde yaşıyordu. İran nüfusu yılda% 1.2 artmaktadır. Doğumda ortalama ömür 71 yıl

İran İslam Cumhuriyeti, dünyadaki tek Şii teokrasisidir. En yüksek makam, İslam Devriminin Lideri Ayetullah Ali Hamaney'dir. Kendisinin atası olan Ayetullah Humeyni tarafından atandı ve 4 Haziran 1989'dan beri bu göreve başladı. Cumhurbaşkanı, İran'ın ikinci en önemli ismi. O, evrensel oyla 4 yıl seçilir.

İran’ın Tahran haricindeki birçok şehrinde toplu taşımaya ihtiyaç duymadan, şehir içinde yürüyerek dolaşmak mümkündür. Tahran, Tebriz, İsfahan ve Şiraz’da metro ve belediye otobüsleri şehir içi ulaşımında yaygın olarak kullanılır. Bunun yanı sıra İran’da dolmuşlar ve taksi-motosikletler ile de ulaşım sağlanır. Taksi ile ulaşım oldukça makul bir seçenektir. İran’da benzin fiyatları düşük olduğundan taksi ücretleri genel olarak uygundur, ancak taksiciler taksimetre kullanmadığından yolculuğa başlamadan önce fiyat konusunda anlaşmaya varılması tavsiye edilir. Dilerseniz Snapp adı verilen uygulama ile taksi çağırabilir, böylelikle gideceğiniz adresin tahmini ücretini önceden kolaylıkla görebilirsiniz.

Trafik sıkışlığı özellikle Tahran gibi büyük şehirlerde en büyük sorunlardan biridir.

İran, bölgedeki diğer ülkelere ve dünyanın geri kalanına kıyasla çok güvenli bir ülke olmasına karşın ne yazık ki özellikle batı medyası tarafından farklı tanıtılmaktadır.
Acil yardıma ihtiyacınız olduğunda her zaman acil yardım numaralarını arayabilir ve en kısa sürede yardım alacağınızdan emin olabilirsiniz. Polis 110 / Acil 115 / Yangın125
Acil servis numarasında İngilizce konuşan görevli bulma şansınız daha yüksektir. Ayrıca gerektiği durumlarda Türkiye Büyükelçilik ve Konsolosluk ile de irtibata geçebilirsiniz.
Türkiye Tahran Büyükelçiliği
Adres: Ferdowsi Ave. No. 337
P.O.Box: 1144643463Tahran
T: +98 21 3 595 11 00 (Santral)
F: 00 98 21 3 311 79 28 - 00 98 21 3 595 11 36 (Konsolosluk Şubesi)
E: embassy.tehran@mfa.gov.tr

İran, kadınların bakışlarla dahi rahatsız edilmediği, herhangi bir sözlü ya da fiziksel tacize maruz bırakılmadığı, kadınlar açısından son derece güvenli bir ülkedir. Bir kadın pekala tek başına otel odası tutabilmekte, araba kullanabilmekte, lokantada yalnız yemek yiyebilmekte, sokaklarda sorun yaşamadan dolaşabilmektedir.

Grupla seyahatin elbette pratik yönleri çoktur. Bu durum kesinlikle münferit seyahat etmeye engel değildir. İster büyük bir grupla, ister tek başınıza, isterseniz ailece ya da arkadaş çevrenizle seyahat edebilirsiniz.

Diğer Doğu/Ortadoğu mutfaklarına nazaran daha az tanınsa da, İran’ın mutfak kültürü Kafkas, Türk, Yunan, Levanten, Orta Asya ve Rus mutfağı dahil olmak üzere komşu bölgelerin mutfakları ile tarihsel olarak etkileşime girmiş ve oldukça zenginleşmiş rafine bir kültür olarak karşımıza çıkar.

İran’da pilav, Tıpkı Türkiye’de olduğu gibi, ana yemeğin eşlikçisidir. Bunun yanında et, sebze ve meyve ile pişirilen çeşitleri de bulunmaktadır. Yemeklere tat vermek amacıyla safran, zerdeçal, kuru limon, tarçın ve maydanoz tercih edilmektedir. İran pilavları kokulu olmaları ile bilinmektedir. Acılı ve ağır baharatlar tercih edilmeyen İran mutfağında; erik, nar, ayva ve ceviz gibi meyveler ve ıspanak, dereotu, kişniş, taze soğan, sarımsak ve çemen gibi sebzeler kendilerine yer bulmaktadır.

Lokantalar her ne kadar zengin mönüler sunsa da, uzun hazırlık ve pişirme aşamalarımdan geçen yemeklerin tadılması için evlere misafir olmak gerekir. Günlük hayatta yemekler masada yense de, kırsal kesimde çapraz ayaklı alçak masalarda, Türkiye’deki gibi bağdaş kurarak da yenmektedir. Yemeklerde genelde kaşık ve çatal, nadiren bıçak kullanılmaktadır.
Öğle yemekleri 12.00-14.00 aralığında, akşam yemekleri ise 20.00-23.00 arasında yenmektedir.

Dil

Din

En yüksek nokta

Yerel Saat

Yüz Ölçümü ve Coğrafi Konumu

Geçim Kaynakları

Para Birimi

•Nevruz (20 Mart, Tüm Ülke)
•Sizdah Bedar - Neşe ve Dayanışma Günü (Nevruz’un 13. Günü, Tüm Ülke) •Jashne Sade Festivali (Her sene dini takvime göre belirlenir, tüm ülkede kutlanır)
•Shabe Chelle (21 Aralık, Tüm Ülke)

İran’ın yüzölçümü 1,648,195 km2’dir. İran, Türkiye‘ye komşu ülkeler arasında, yüzölçümü bakımından Türkiye’den büyük olan tek ülke olup Ortadoğu’nun da ikinci büyük ülkesidir.

Kuzeyde Hazar Denizi, Türkmenistan, Ermenistan ve Azerbaycan, güneyde Fars ve Umman Körfezi, batıda Irak ve Türkiye, doğuda ise Afganistan ve Pakistan ile sınırı vardır. Güneybatı Asya’nın stratejik olarak önemli konuma sahip ülkelerinden biridir.

Ülke genelinde ortalama 460m olan rakım, toprakların 1/6’sını oluşturan dağ kuşaklarında 2200m.yi geçer. Dünyadaki en dağlık ülkelerden biri olan İran’da Van Gölü’nden başlayıp Basra körfezine inen sonra batıya yönelip Pakistan sınırını oluşturan Mekran dağlarına bağlanan Zagros dağları ile Hazar Denizi boyunca uzanan ve Horasan dağlarına bağlanan Elburz dağları en önemli dağ kütleleridir. Elburz sıradağları üzerinde bir bölümü hala etkin olan çok sayıda volkanik doruk vardır. Bunların içinde en yüksek doruk her daim karla kaplı Demavend Dağıdır. Ülkenin orta kesimindeki 1000m rakımlı iç plato, iki küçük sıradağ dışında kıraç ve düz bir yapı ile Kevir Çölü(Deşt-i Kevir) ve Lut Çölü’nü(Deşt-i Lut) oluşturur. Yüksek kesimlere doğru ise kumlu ve çakıllı yüzey örtüsü yerini verimli topraklara bırakır.

İç platodaki tuzlu bataklıklarda kaybolan az sayıdaki akarsu dışında nehirler genellikle dağların dış yamaçlarından denize doğru bir yol izler. Ülkenin en uzun nehri Zagros dağlarından başlayarak güneyde Şattü’l Arap ile birleşen Karun nehridir. En büyük su kütlesi ise, kuzeybatıda bulunan Urmiye Gölü’dür.

Ülkenin 1/10’unu kaplayan ormanların büyük bölümü Hazar kıyılarında bulunur.

Yükseklik, deniz etkisi, mevsim rüzgarları, dağ ve çöllere yakınlık bölgeler arası iklim farklılıklarına yol açar. Kuzey ve Batı bölgelerinde belirgin biçimde dört mevsim yaşanırken Güney ve Doğu bölgelerinde bahar ayları kısa geçer.

İran’ın nüfusu 84.620,316 (2022) olup, nüfus artış hızı son on yılda düşüşe geçerek geçtiğimiz yıl ilk kez 1’in altına gerilemiştir. Halkın %75.5’inin şehirlerde yaşadığı 79 şehirli İran’da en kalabalık şehir başkent Tahran’dır.(16 milyon). Tahran’ı sırasıyla İsfahan(3,9 milyon), Meşhed(3,6 milyon), Kerec(2,5 milyon), Şiraz(1,8 milyon) ve Tebriz(1,7 milyon) izler.

1 Nisan 1979 tarihinde kurulan İran İslam Cumhuriyeti, kendine özgü bir yönetim biçimine sahiptir. Anayasa’da, egemenliğin yasama, yürütme ve yargı organları tarafından, Devrim Rehberi’nin himayesi altında kullanılacağı kayıtlıdır.

Anayasa’ya göre Cumhurbaşkanı yürütmenin başıdır. Ancak iç ve dış politika önceliklerinin belirlenmesi, ya da silahlı kuvvetlerin ve emniyet güçlerinin sevk ve idaresi yetkileri Devrim Rehberi’nin uhdesinde toplanmıştır. Devrim Rehberi ya da İran’ın dini ve siyasi yüce lideri, Ayetullah Seyid Ali Hamaney, Ruhullah Humeyni’nin ölümünden sonra 2.Devrim Rehberi olarak 4 Haziran 1989’dan bu yana görev yapmaktadır.

Cumhurbaşkanı, Anayasayı Koruyucular Konseyi’nin onayını almış adaylar arasından, dört yıl süreyle ve en fazla üst üste iki dönem için halk tarafından seçilir. İlk turda adaylardan herhangi biri %50’nin üzerinde oy alamazsa, en fazla oy alan iki aday ikinci turda yarışır.
İbrahim Reisi, 8.Cumhurbaşkanı olarak 3 Ağustos 2021’de göreve başlamıştır.

İran İslam Cumhuriyeti’nin temel yasama organı olan İslami Danışma Meclisi seçimle işbaşına gelen 290 üyeden oluşmaktadır. Milletvekillerinin görev süresi dört yıldır. Meclis, kanunların oluşturulması ve uluslararası belgelerin onaylanması gibi görevlere sahiptir. Kabul edilen yasa tasarıları onay için Anayasayı Koruyucular Konseyi’ne sunulur ve onay alındıktan sonra yasalaşır. Son İslami Danışma Meclisi seçimleri 21 Şubat 2020 tarihinde yapılmıştır.